«Στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της Δημόσιας Διοίκησης βασική αρχή μας είναι η αξιοκρατία, όχι στα λόγια αλλά στην πράξη»

«Στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της Δημόσιας Διοίκησης βασική αρχή μας είναι η αξιοκρατία, όχι στα λόγια αλλά στην πράξη»

«Στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της Δημόσιας Διοίκησης βασική αρχή μας είναι η αξιοκρατία, όχι στα λόγια αλλά στην πράξη»

PDF | DOCX | Ομιλία του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Γρηγόρη Θεοδωράκη, στην τελετή αποφοίτησης της ΚΔ’ Εκπαιδευτικής Σειράς «Κοσμάς Ψυχοπαίδης» της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης

Κυρίες και κύριοι,

Είναι μεγάλη χαρά να βρίσκομαι σήμερα στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης με την ευκαιρία της τελετής αποφοίτησης των σπουδαστών και σπουδαστριών της ΚΔ’ Εκπαιδευτικής Σειράς της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΣΔΔΑ).

Η σημερινή συγκυρία, κατά την οποία υποδεχόμαστε τους νέους και τις νέες αποφοίτους στο ελληνικό Δημόσιο, είναι πραγματικά ιστορική. Η ελληνική δημόσια διοίκηση, την οποία καλείστε να υπηρετήσετε και εκείνη με την σειρά της καλείται να σας αξιοποιήσει, βρίσκεται στην πορεία εξόδου της από μια βαθιά αξιακή κρίση. Είμαστε σε μια χρονική συγκυρία, όπου μπορούμε να αναφερθούμε όχι μόνο στις δυσκολίες και στα κρίσιμα ζητήματα τα οποία ταλανίζουν την λειτουργία της, αλλά και στα θετικά αποτελέσματα τα οποία ήδη καταγράφονται.

Είμαστε στη διαδικασία εξόδου της χώρας από τις επιτροπείες, μια διαδικασία μακρά, με εκατοντάδες χιλιάδες θύματα, που είδαν τις ζωές τους να υπονομεύονται, την ευημερία τους να χάνεται. Σε αυτή τη δύσκολη ιστορική καμπή, έγινε για πρώτη φορά κοινά αντιληπτή η ανάγκη ύπαρξης μιας δημόσιας διοίκησης αρωγού στις ανάγκες των πολλών. Μιας Δημόσιας Διοίκησης παρόχου δημοσίων υπηρεσιών αναγκαίων για την επιβίωση και την στήριξη των προοπτικών μεγάλων ομάδων της κοινωνίας, όπως αυτές της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής πρόνοιας.

Η δημόσια διοίκηση δυστυχώς, αποτέλεσε επί δεκαετίες, ένα σύνολο υπονομευμένων θεσμών. Θεσμών οι οποίοι είχαν υποστεί διαδοχικά πλήγματα, εξαιτίας της βασικής θεώρησης του δημόσιου τομέα ως προνομιακό πεδίο λαφυραγώγησης πόρων προς όφελος ενός απρόσωπου, παράλληλα λειτουργούντος μορφώματος. Αυτού που συνηθίσαμε να αποκαλούμε πελατειακό κράτος.

Τη δράση και τα αποτελέσματα της λειτουργίας αυτού του κράτους μπορούμε να τα αναζητήσουμε μεταξύ των αιτίων που οδήγησαν στην ηθική και οικονομική χρεωκοπία της χώρας. Θύματα αυτής της παθογένειας, της πολυνομίας, της ευνοιοκρατίας, της αναξιοκρατίας και της αδιαφάνειας ήταν το σύνολο της κοινωνίας. Οι πολίτες και η πολιτεία, στερούμενοι μιας δημόσιας διοίκησης ικανής να αρθεί στο ύψος των επιταγών του συνταγματικού νομοθέτη.

Οι συναλλασσόμενοι και οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα, εγκλωβισμένοι σε ένα νοσηρό περιβάλλον, καλούνταν να ανταποκριθούν σε ένα διαρκώς περιπλεκόμενο νομοθετικό πλαίσιο, σε αμφιβόλου αναγκαιότητας και διαφάνειας διαδικασίες, τις οποίες αδυνατούσαν να υποστηρίξουν απαρχαιωμένες ή αποσπασματικά λειτουργούσες υποδομές. Υποδομές οι οποίες είχαν πληρωθεί με πολύ ακριβό τίμημα, δίχως να εντάσσονται σε μια ενιαία στρατηγική, χωρίς προβλέψεις διαλειτουργικότητας και χωρίς τη δυνατότητα παραγωγής ουσιαστικών αποτελεσμάτων.

Αυτό το Δημόσιο δεν ήταν αντάξιο της κοινωνίας μας. Δεν ήταν αντάξιο των κόπων και των θυσιών των πολιτών και των εργαζομένων σε αυτό. Δεν ήταν αντάξιο των δημοκρατικών κανόνων και των επιταγών του Συντάγματός μας. Αυτό το Δημόσιο δεν ήταν βιώσιμο.

Και, δυστυχώς, την ώρα της μεγάλης κρίσης, αντί να προταχθούν οι ουσιαστικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, επιλέχθηκαν οριζόντιες λύσεις με μοναδικό κριτήριο τη μείωση των δημοσιονομικών δαπανών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση κρίσιμων δομών της υγείας, της εκπαίδευσης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, τελικά την αποδυνάμωση αυτού που αποκαλούμε κοινωνικό κράτος.

Αντί η κρίση να γίνει αντικείμενο μελέτης και να διαπιστωθεί η βαθιά και άρρηκτη σχέση της με την υποτίμηση θεμελιωδών αρχών λειτουργίας της πολιτείας, έγινε λοιπόν ευκαιρία. Ευκαιρία να αποδομηθεί περαιτέρω το αξιακό υπόβαθρο της δημόσιας διοίκησης.

Αυτό το μοντέλο καταδικάστηκε ιστορικά και πολιτικά, μέσω της εντολής την οποία έλαβε η παρούσα κυβέρνηση. Βάσει της ίδιας εντολής σήμερα υλοποιούμε τις μεταρρυθμίσεις τις οποίες σχεδιάσαμε με την αρωγή του, θεσμικά αναβαθισμένου σε κύριο επιστημονικό σύμβουλο της ελληνικής κυβέρνησης, ΕΚΔΔΑ.

Με νωπά τα πρώτα αποτελέσματα από την υλοποίηση αυτών των μεταρρυθμίσεων μπορούμε πλέον να αναγνωρίσουμε την ενδείξεις της οριστικής σταθεροποίησης της θέσης της χώρας. Σήμερα, οι προοπτικές εξόδου από την οικονομική καχεξία είναι βάσιμες. Αυτό, όμως, δεν πρέπει να προκαλέσει κανένα εφησυχασμό. Τίποτα από όσα με τόσο κόπο κατακτήθηκαν δεν είναι δεδομένο. Δεν έχουν αρθεί ακόμα όλοι εκείνοι οι παράγοντες που έπληξαν τα προηγούμενα χρόνια βάναυσα την κοινωνική συνοχή.

Καθώς, λοιπόν, το τοπίο αρχίσει να γίνεται πιο ομαλό, είμαστε όλοι υποχρεωμένοι να διατηρούμε στην θεσμική μνήμη όλα όσα μας οδήγησαν σε αυτό το αδιέξοδο, το οποίο τελικά ξεπερνάμε. Υποχρέωσή μας είναι να αναδείξουμε τις υγιείς δυνάμεις της κοινωνίας μας. Δυνάμεις που καταπιέστηκαν επί δεκαετίες στερούμενες τη δυνατότητα της έκφρασης και της προσφοράς. Που χωρίς τη συνδρομή τους είναι αδύνατη η δημιουργία και η ανάπτυξη ενός νέου βιώσιμου και δίκαιου κοινωνικού και οικονομικού παραδείγματος.

Κυρίες και κύριοι,

Αποστολή μας είναι η ανασυγκρότηση της δημόσιας διοίκησης, ώστε να λειτουργεί σύμφωνα με την συνταγματική της αποστολή. Μια δημόσια διοίκηση η οποία στηρίζει τη δημιουργική προσπάθεια κάθε πολίτη, κάθε επιχείρησης με ξεκάθαρους κανόνες και ξεκάθαρες διαδικασίες. Μιας δημόσιας διοίκησης η οποία θα προσφέρει ανακούφιση στους πλέον αδύναμους και θα διασφαλίζει την ισότιμη συμμετοχή τους στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας.

Σε αντίθεση με παλιά μεγάλα λόγια με μικρό ή ανύπαρκτο περιεχόμενο, σχεδιάσαμε και υλοποιούμε τον μετασχηματισμό του ελληνικού δημόσιου τομέα σε μια σύγχρονη δημόσια διοίκηση, απαλλαγμένη από τα βαρίδια που της κληροδότησαν δεκαετίας κομματισμού, αδιαφάνειας και ευνοιοκρατίας.

Σε αυτή την προσπάθεια βασική αρχή μας είναι η αξιοκρατία. Αξιοκρατία όχι στα λόγια αλλά στην πράξη. Και εσείς αποτελείτε ζωντανό παράδειγμα της εφαρμογής της αξιοκρατίας στο ελληνικό Δημόσιο. Ολοκληρώσατε μια πορεία, η οποία εκκίνησε με την επιτυχία σας σε ένα σωματικά και πνευματικά επίπονο και απαιτητικό διαγωνισμό, τον πλέον απαιτητικό για την εισαγωγή στη δημόσια διοίκηση. Διανύσατε μια περίοδο φοίτησης καλούμενοι και καλούμενες να διαχειριστείτε τεράστιο όγκο πληροφορίας, να ανταποκριθείτε σε διαγωνιστικές διαδικασίες, να υλοποιήσετε εργασίες, να καταθέσετε τελικά την ίδια σας την ψυχή, ώστε να φτάσετε σήμερα εδώ. Την ίδια κατάθεση ψυχής, τον ίδιο αγώνα με εσάς έδωσαν οι εργαζόμενοι, η διοίκηση και τα όργανα του ΕΚΔΔΑ.

Αυτά τα γνωρίζω και μπορώ να τα εκφέρω με ασφάλεια. Είμαι άλλωστε και ο ίδιος απόφοιτος της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης και έζησα τις ίδιες αγωνίες στο ίδιο περιβάλλον, με κάποια χρόνια διαφορά... Δεν σας κρύβω ότι την στιγμή της αποφοίτησης της δικής μου εκπαιδευτικής σειράς η χαρά ήταν καλυμμένη από την ανησυχία για το άγνωστο. Η επαφή με τη δημόσια διοίκηση δεν είναι συνήθως εύκολη ή ελκυστική και το πλαίσιο στο οποίο κληθήκαμε να αναλάβουμε υπηρεσία διακρινόταν από χαρακτηριστικά τα οποία προηγουμένως περιέγραψα.

Εσείς εισέρχεστε σε ένα Δημόσιο σε μια διαφορετική χρονική περίοδο. Σήμερα, η ελληνική δημόσια διοίκηση αποκτά μεθοδολογικά και αναλυτικά εργαλεία για την προσαρμογή των οργανογραμμάτων της όχι σε στερεοτυπικές, σχεδόν ψυχαναγκαστικές αντιλήψεις και παραδόσεις, αλλά στις ανάγκες της κοινωνίας και τις επιταγές της τρέχουσας επιστημονικής τεκμηρίωσης.

Οι θέσεις στις οποίες θα τοποθετηθείτε για πρώτη φορά στην ιστορία της δημόσιας διοίκησης αποκτούν περιεχόμενο μέσω των περιγραμμάτων των θέσεων εργασίας, διασφαλίζοντας τους εργαζομένους και τους πολίτες από αυθαιρεσίες και αδιαφάνεια. Στη δημόσια διοίκηση που διαμορφώνουμε, μια νέα κουλτούρα λειτουργίας αρχίζει ήδη να διαμορφώνεται. Κατοχυρώνεται η συμμετοχικότητα στην στοχοθεσία των υπηρεσιών με δημοκρατικούς θεσμούς και σπάει το φράγμα της αδιαφάνειας και της αυτοαναφορικότητας στη δημόσια υπηρεσία, μέσω της ενίσχυσης της κοινωνικής λογοδοσίας αλλά και του αποτελεσματικού ελέγχου της διοικητικής δραστηριότητας.

Ως στελέχη ταχείας εξέλιξης, θα έχετε τη δυνατότητα να συμμετέχετε συγκριτικά σύντομα σε μια νέα, αδιάβλητη διαδικασία ανάδειξης μιας ανεξάρτητης διοικητικής ιεραρχίας η οποία θα ελέγχεται από το ΑΣΕΠ και θα συμμετέχει και το ΕΚΔΔΑ μέσω των εκπροσώπων του. Θα αποτελέσετε αρχικά τους αυτόπτες μάρτυρες και αργότερα –όσοι από εσάς το επιθυμείτε– και τους συμμετέχοντες στην ουσιαστικότερη διαδικασία απεμπλοκής της δημόσιας διοίκησης από τον κομματικό εναγκαλισμό: την επιλογή και την ανάδειξη των διοικητικών και τομεακών γραμματέων. Η δυνατότητα συμμετοχής σας στο μητρώο των επιτελικών στελεχών του δημόσιου τομέα υπερβαίνει κάθε ανάγκη καταγραφής και συμπόρευσης με άλλα, ξένα προς το Δημόσιο, συμφέροντα.

Επίσης, η δυνατότητα ανάπτυξης της σταδιοδρομίας σας, μέσω της μετακίνησής σας σε άλλες υπηρεσίες, δεν απαιτεί περίεργες και πολυδαίδαλες διαδρομές. Μέσω του συστήματος κινητικότητας που υιοθετήσαμε και ήδη υλοποιούμε, δίνεται η δυνατότητα στους φορείς της κεντρικής διοίκησης και της τοπικής αυτοδιοίκησης να στελεχώσουν τις υπηρεσίες τους με το κατάλληλο προσωπικό, με διαφάνεια, αξιοκρατία, ορθολογισμό και αξιοπρέπεια.

Σε όλες αυτές τις μεταρρυθμίσεις, βασικός συνεργάτης, εταίρος και συνομιλητής υπήρξε το ΕΚΔΔΑ. Με την τεχνογνωσία του, τις αξίες και τις αρχές της λειτουργίας του εκπονήσαμε και υλοποιούμε ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, το οποίο μας δίνει τη δυνατότητα να:

  • αξιοποιούμε τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα ανθρώπων που υπηρετούν τόσο στη δημόσια διοίκηση όσο και στην τοπική αυτοδιοίκηση,
  • θέτουμε ξεκάθαρους όρους διάδρασης πολιτικού και διοικητικού συστήματος,
  • ενδυναμώνουμε τις εσωτερικές δημιουργικές υγιείς δυνάμεις διοίκησης,
  • κάνουμε πράξη την κοινωνική λογοδοσία των υπηρεσιών,
  • θέτουμε ένα νέο αξιακό πλαίσιο στις εσωτερικές λειτουργίες του δημόσιου τομέα βασισμένο στη διαφάνεια.

Η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης αποτελεί μαζί με το ΙΝΕΠ τον σημαντικότερο βραχίονα ανάδειξης των αξιών αυτών. Οι απόφοιτοί της οφείλουν με το παράδειγμά τους να αποτελούν τους πυρήνες αυτής της νέας θεώρησης της δημόσιας διοίκησης, θέτοντας με την εργασία και την στάση τους προς τους πολίτες τον πήχη της ποιότητας στην παραγωγή και παροχή της δημόσιας υπηρεσίας. Άλλωστε, η βαρύτητα την οποία δίνει το πρόγραμμα της Σχολής σε θέματα παιδείας, πολιτισμού, καθώς και η έμφαση σε ζητήματα που αφορούν στις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, αποτελεί ασφαλή πυξίδα στον τρόπο με τον οποίο ο εργαζόμενος στο Δημόσιο θα αφουγκράζεται και θα στηρίζει τους ευπαθέστερους και ασθενέστερους συμπολίτες.

Κυρίες και κύριοι,

Ευχαριστώ εκ μέρους του Υπουργείου τους εργαζόμενους, τα όργανα και τη διοίκηση του ΕΚΔΔΑ για την προσφορά τους στην επιτυχή ολοκλήρωση της φοίτησης αυτής της εκπαιδευτικής σειράς. Μέσω και της δικής σας κρίσιμης συνεισφοράς είμαστε σε θέση να εξασφαλίσουμε ότι οι γνώσεις και οι δεξιότητες που καλλιεργήσατε θα αξιοποιηθούν με τρόπο επωφελή για τον δημόσιο τομέα.

Δεσμευόμαστε ότι η σχέση και η στήριξη προς το ΕΚΔΔΑ θα επεκταθεί, ώστε να μπορέσουν να καλυφθούν τα θεσμικά και οργανωτικά κενά, που εξακολουθούν να υπονομεύουν το έργο των εργαζομένων στο Δημόσιο και την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη Διοίκηση.

Εκ μέρους της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου, αλλά και ως συνάδελφός σας, σας καλωσορίζω με συγκίνηση και σας εύχομαι υγεία και ευόδωση των στόχων σας προς όφελος του κοινωνικού συνόλου, το οποίο και υπηρετούμε.

Καλή σταδιοδρομία!

 

Close